Een beroemde dochter

[dropcap]L[/dropcap]ith is een klein dorp aan de Maas, ten zuiden van Tiel en ten noorden van Oss. Het beste laat het zich naderen vanuit het noorden, door een landschap van dijken en uiterwaarden, langs een gehucht dat Moordhuizen heet.

Ineens ligt dan de Maas voor je neus – een verrassend smalle rivier, op dit punt, veel minder machtig dan de Waal nauwelijks een kilometer verderop. Aan de overkant tekent zich Lith af; een bescheiden kerkje, kleine, donkere huizen langs een hoge, slingerende dijk. Een pontje vaart op en neer.

Welkom in Brabant.

Behalve uit de Lithsedijk, waaraan een honderdtal huizen (velen te koop), café Veerzicht (gesloten) en het witte huis waarin de dokter woonde in Anton Coolens Dorp aan de Rivier, bestaat Lith uit een klein plein, het Marktplein, met een muziektent. Aan het plein liggen twee kroegen, een Chinese snackbar, het gemeentehuis en Bettie’s boektiek. Naast de kerk, daar weer achter, ligt nog een plein – meer een parkeerterrein. Daaraan liggen een Plus Supermarkt en een Etos.

Lith is een dorp waar de kinderen van de lagere school tussen de middag naar huis gaan. Moeders in fluoriserende jassen doen dienst als klaarovers. Een mooi gezicht is dat, zeker in de regen. Af en toe moddert een zware vrachtwagen door het dorp. Er is een doorgaande, drukke weg.

Lith.

Hier werd op 27 september 1776 Maria Elselina Johanna Versfelt geboren. Haar vader was dominee, haar moeder dochter van de stadhouder van Kempenland. Na de dood van de dominee, in 1981, vertrok de moeder met haar dochter (en zes zonen) naar Amsterdam, waar Maria Elselina in 1792 trouwde met Jan Ringeling Claaszoon, een bankier die de vergissing beging zijn jonge (bloedmooie) bruid op huwelijksreis naar Parijs te brengen, waar zij onder bekoring kwam van hoge Franse militairen, en tenslotte Napoleon.

Met twee van zijn maarschalks, Moreau en Ney, onderhield ze amoureuse betrekkingen, met de laatste zelfs zo heftig dat ze hem, met kortgeknipt haar en verkleed als man, vergezelde op de Russische veldtocht. Ze maakte alle verschrikkingen mee: de slag bij de Moskova, de brand van Moskou, de honger en winter tijdens de terugtocht, de slag bij de Berezina. Ze at rauw paardenvlees, vocht met kozakken, verloor Ney uit het oog, maar vond hem ook weer.

Ach, maarschalk Ney.

In de Napoleontische mythe is hij, de roodharige, de grote held van de Rusland, maar ook de sukkel die na Napoleons verbanning naar Elba overliep naar de Bourbons, vervolgens enthousiast beloofde de ex-keizer in een traliekooi naar Parijs te zullen slepen toen hij ontsnapte van dat eiland, zich toch weer bij zijn oude baas aansloot en vervolgens bij Waterloo faalde, met de bekende gevolgen. Uiteindelijk werd hij door de Bourbons als landverrader geexecuteerd.

Maria Elselina Johanna Versfelt heette toen al lang anders: Ida Saint-Elme. Ze kwam ook niet meer uit Lith, maar uit Italie en beweerde dat ze van Russische adel was. In 1827 publiceerde ze een reeks van acht boeken, Memoires d’une Comtemporaine, destijds een bestseller vol smeuige verhalen en pikante details over haar leven, en dat van haar mannen, haar keizer en zijn veldtochten. De boeken waren een doorslaand succes, maar rijk werd Ida er niet van. Ze stierf blind en berooid in een armenhuis in Brussel en werd in een anoniem graf begraven.

Ook in Lith herinnert niets aan deze beroemde dochter.

einde

download


Deze content is geplaatst in categorie: Berichten.